Boeing vecht om een rechtszaak afgewezen te krijgen. De vliegtuigbouwer neemt het op tegen Cameroon Airlines, een luchtvaartmaatschappij die twintig jaar geleden stopte met opereren. De juridische strijd draait om een tragisch ongeval 25 jaar geleden. Boeing tegen Cameroon Airlines werd vorige week ingediend in het westelijke district van Washington.
Het kernprobleem? Een Boeing 737-crash uit 1995 waarbij 68 mensen omkwamen.
Op 3 december 1997 vloog Cameroon Airlines-vlucht 3701 van Cotonou naar Douala. Er waren 76 mensen aan boord. Vlak voor de landing ging er iets mis. Een compressorblad in de linker Pratt & Whitney JT8D-motor brak. Dit was niet zomaar een klein probleempje. Het was een catastrofaal falen van een enkel motoronderdeel.
Het vliegtuig steeg iets. De piloten probeerden een doorstart te maken. Maar ze waren te langzaam. Het vliegtuig kon niet versnellen. Het kon niet klimmen. Ze verloren de controle. Het vliegtuig rolde naar links, raakte bomen en stortte neer in mangroven, ongeveer anderhalve kilometer van de landingsbaan. De cockpitrecorders gingen bij de brand verloren.
Waarom de crash gebeurde
Het onderzoek schetste een somber beeld. Als de piloten de motorstoring sneller hadden opgemerkt, hadden ze het misschien overleefd. Een goede doorstart was mogelijk. Maar ze merkten het niet snel genoeg. Ze voerden een late, trage vertrekpoging uit. De snelheid viel weg. Het resultaat was een onomkeerbaar snelheidsverlies.
De bemanning had geen simulatortraining gehad voor een doorstart met uitgeschakelde motor op lage hoogte. Deze leemte in de opleiding staat nu centraal in de rechtszaak. Kameroen Airlines beweert dat Boeing op de hoogte was van dit risico. Ze zeggen dat Boeing er niet in is geslaagd alarmen te installeren om piloten te waarschuwen voor het stroomverlies. Ze beweren ook dat Boeing er niet in is geslaagd scenariospecifieke training te geven voor deze exacte faalwijze.
Als de piloten eerder waren gewaarschuwd. Als ze goed waren opgeleid. Mogelijk hebben ze het vliegtuig correct geconfigureerd. Ze hadden de luchtsnelheid kunnen behouden. Mogelijk waren ze veilig geland of hadden ze zonder problemen een eenmotorige doorstart kunnen uitvoeren.
Wat Kameroen Airlines zoekt
Camair (de opvolger van het ter ziele gegane Cameroon Airlines) wil 179 miljoen dollar. Dat bedrag is onderverdeeld in specifieke categorieën:
- Kosten voor vervangende vliegtuigen: $40 miljoen.
- Bedrijfsverliezen: $130 miljoen.
- Reputatieschade: $8,7 miljoen.
De luchtvaartmaatschappij stelt dat Boeing juridisch aansprakelijk is voor deze schade. Ze beweren dat de nalatigheid van Boeing op het gebied van ontwerp en trainingsondersteuning rechtstreeks heeft bijgedragen aan de sterfgevallen en de ineenstorting van de luchtvaartmaatschappij.
Boeing’s verdediging: het contract
Boeing neemt dit niet stilletjes aan. Ze willen dat de zaak wordt geblokkeerd op basis van de koopovereenkomst nr. 123, ondertekend op 17 november 194.
Het contract kent verschillende beschermingen. Het omvat een bepaling inzake rechtskeuze in de staat Washington. Kameroen Airlines overtrad dit door aanvankelijk een aanvraag in Kameroen in te dienen. De overeenkomst bevat ook een ruime afstandsverklaring en vrijgave van garanties. Dit dekt impliciete garanties, claims wegens onrechtmatige daad, claims wegens nalatigheid en alle gevolgschade.
Er is ook een vrijwaringsclausule. Het beschermt Boeing en het personeel dat betrokken is bij training en onderhoudsondersteuning na de oplevering.
Volgens de wet van Washington is het afwijzen van impliciete garanties standaard. Beperkingen op commerciële schade zijn over het algemeen afdwingbaar, tenzij ze gewetenloos zijn. Vrijgaven wegens nalatigheid zijn meestal ook geldig. Er bestaan uitzonderingen voor kwesties van openbaar beleid of grove nalatigheid, maar de lat ligt hoog.
Is de zaak geldig?
Camair zou kunnen proberen aan te voeren dat Boeing na de verkoop nalatig is geweest. Ze zouden kunnen beweren dat de ontheffing in strijd is met het Kameroenese publiekrecht. Maar een staatsbedrijf ging akkoord met deze voorwaarden. Dat compliceert de zaken aanzienlijk.
Zelfs als de rechtszaak overleeft, verschuift de focus. Is Boeing werkelijk het voornaamste doelwit? Pratt & Whitney leverde de motor die uitviel. Hun ontwerp- en onderhoudsprotocollen zijn mogelijk directer relevant dan de trainingssuggesties van Boeing.
Ook de acties van de piloten zijn moeilijk te negeren. Heeft de bemanning adequaat gereageerd? Of was hun eigen gebrek aan voorbereiding de voornaamste oorzaak? Bijdragende nalatigheid kan hier zwaar wegen.
Boeing heeft er vertrouwen in dat het contract stand houdt. Kameroen Airlines is van mening dat gerechtigheid niet is gediend. De rechtbank zal beslissen of een ongeval uit 1995 in 2025 nog steeds tanden heeft.
