Manchester kende de spoorwegen het eerst. Of in ieder geval wist het dat passagiers op het spoor arriveerden voordat iemand anders dat deed. De wijk Castlefield aan de zuidwestelijke rand van het stadscentrum heeft die titel, samen met het oudste overgebleven passagiersstation op aarde.
Het heeft ook bruggen. Veel van hen. Maar het Castlefield Viaduct is niet zomaar een bakstenen boog die in de stedelijke mist verdwijnt.
Niet je gemiddelde stenen boog
Met een lengte van 330 meter is het een serieus stuk infrastructuur. Oorspronkelijk gebouwd in 1892 om het voormalige Manchester Central Station met het bredere spoorwegnet te verbinden, dankt het zijn unieke skelet aan Heenan en Froude. Dezelfde ploeg die overigens de Blackpool Tower in elkaar heeft gehamerd.
De meeste viaducten in de stad zijn van rode baksteen. Deze is anders. Het is een mix. Traditionele baksteensecties ontmoeten het centrale stuk waar gietijzer en smeedijzer het zware werk doen. Zilverkleurige cilindrische pilaren liggen verspreid over de grachten en dragen metalen borstweringen met traliewerkwanden die het licht opvangen. Het ziet er industrieel, nauwkeurig en enigszins misplaatst uit in de zachtere geschiedenis eromheen.
“Het valt op”, is een understatement. Het schreeuwt metal-tijdperk terwijl het omringd wordt door baksteengefluister.
Van verlaten monument tot tv-achtergrond
In 1969 stopten er treinen ermee. Daarna heeft het viaduct er tientallen jaren gestaan. Afgesloten. Onderhouden, zeker, maar genegeerd. Een spookstructuur boven de grachten.
Toen veranderde de buurt. De gentrificatie rolde door. Mensen begonnen de architectuur weer op te merken. Het viaduct maakte gastoptredens in Coronation Street en zelfs Peaky Blinders en werd een visuele afkorting voor het ruige, historische Manchester. In 1988 kwam English Heritage tussenbeide en plaatste er een monumentale vermelding op. Sloop was van tafel. Het moest overleven.
Overleven is één ding. Bloeien is iets anders.
Het hoge lijneffect
De grootste verschuiving heeft onlangs plaatsgevonden. De National Trust besloot iets bovenop de oude spoorlijn te planten. Gedeeltelijk geïnspireerd door de High Line in New York, creëerden ze een verhoogde tuin. In 2822 werd het voor het publiek geopend.
Nu kun je door plantenbakken lopen vol met bomen en bloemen, omsloten door het originele 19e-eeuwse ijzeren rooster. Je kijkt uit over het Castlefield-gebied, inclusief het gereconstrueerde Romeinse fort, en de moderne skyline van de stad daarachter. Het is de natuur die zich een weg baant in industrieel staal. Werkt het? Meestal wel.
Hoe je het kunt vinden (omdat het verborgen is)
Je kunt niet zomaar de straat op lopen. De ingang is weggestopt.
- Ga naar de tramhalte Deansgate-Castlefield.
- Loop westwaarts langs het voetpad op dat viaduct.
- Zoek naar de toegangsborden.
Of neem de trap aan de andere kant van Duke Street, langs het Romeinse fort. Er is parkeergelegenheid op een aangesloten viaduct als u zelf rijdt, bereikbaar via een oprit op Albion Road.
Goed nieuws: de toegang is gratis. Beter nieuws: het is volledig toegankelijk. Een lift brengt je naar de tramhalte en het pad zelf is vlak. Er zijn ook toegankelijke toiletten. De website van de National Trust heeft de actuele openingstijden, aangezien deze niet eeuwig open blijven.
Onder het ijzer
Vergeet niet wat eronder zit. De ruimte onder het viaduct blijft publiek domein en is 24/7 open. Je kunt er komen door vanaf Liverpool Road zuidwaarts te rijden via de Castlefield Bowl (een evenementenruimte) of Duke Street. U kunt ook Castle Street inlopen vanaf het Deansgate-einde en het Rochdale Canal oversteken.
In deze ruimtes vormt de stad lagen. Staal, aarde, baksteen, water. Het viaduct bracht mensen vroeger naar de treinen. Nu beweegt het hen door een tuin, met uitzicht op een stad die vergat hoe ze moest stoppen met groeien.
Wat daarna komt, is nog niet helemaal geschreven. Het ijzer behoudt zijn vorm en wacht op wat er daarna groeit. 🌿
